Posts tonen met het label Netwerk. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Netwerk. Alle posts tonen

donderdag 24 maart 2016

Gesprek met Saskia Weijzen

Bij het inlezen in de literatuur over vraaggestuurd onderwijs, kwam ik terecht bij een artikel in OnderwijsInnovatie (sept. 2010) met als titel: "Drive, model voor vraagsturing in het beroepsonderwijs" geschreven door Nina Aalfs en Saskia Weijzen. Een erg interessant artikel waar ik veel aan heb gehad bij met name het opstellen van mijn trapmodellen. De naam van de tweede auteur kwam me erg bekend voor; ik heb ooit een workshop bij Saskia gevolgd! Ik las over de auteurs dat zij destijds verbonden waren aan Interstudie NDO, een bureau verbonden aan de HAN, mijn werkgever. Ik heb even een zoekopdrachtje in het systeem gegooid en het bleek dat Saskia nog steeds, weliswaar in een andere functie, werkt aan de HAN. Ik heb haar een bericht gestuurd waarin ik haar heb gevraagd of ze me kon aangeven of er ook een wetenschappelijk onderzoek aan dit model (Drive) ten grondslag ligt, of ze eventueel nog literatuursuggesties voor me had en dat ik erg geïnteresseerd was in de Toolkit waarover gesproken werd in het artikel. Tot slot de stoute schoenen aangetrokken en haar gevraagd of ze bereid was een keer met mij in gesprek te gaan naar aanleiding van hun model.
Saskia reageerde enthousiast en een week later zaten we samen aan tafel. Ze had de Toolkit meegenomen en deze mocht ik ook lenen om rustig te bekijken. We hebben een uur samen gesproken over het model, de achtergrond ervan en vooral over de toepassingsmogelijkheden ervan in mijn herontwerp.

Over de achtergrond van het model vertelde Saskia dat het was opgezet als impliciet handelingsmodel dat eigenlijk met opzet niet heel expliciet was gemaakt om juist het denkkader neer te zetten voor motivatie, autonomie en vraagsturing. Ook was het vooral gericht op docenten, terwijl ik in mijn trapmodel vooral ook het perspectief van de student wilde belichten. We kwamen erachter dat dit eigenlijk heel goed mogelijk is en de handleiding bij de Toolkit gaf zelfs al heel mooie handreikingen voor die andere invalshoek.

Verder lichtte Saskia toe dat in deel 4 van het model, docenten kiezen hoe ze studenten kunnen coachen om de keuze van de student in het perspectief kunnen plaatsen van het beroepsbeeld, hun competenties en hun persoonlijke uitdagingen. Dit gaf mij inspiratie voor de coachende rol van de docent in lokaal 2 zoals ik die in de uitwerking van mijn eerste idee in het herontwerp heb beschreven.

Ook bespraken we hoe je studenten ook uitdagende leervragen kunt laten formuleren. Niet elke docent, verbonden aan de opleidingen waarin Saskia en Nina het model hebben geïmplementeerd, bleek dit te kunnen. Dat vroeg om training. Dit is dus ook iets waar onze opleiding rekening mee zal moeten houden. Eén van de mogelijke oplossingen voor het probleem van weinig uitdagende leervragen bij studenten, is om in gesprek te gaan over de drijfveren in relatie tot het toekomstige beroep/ de studie/ persoonlijke omstandigheden (de andere elementen uit het model).

Omdat het model is opgesteld als impliciet denkkader, was het niet gekoppeld aan een bepaalde leerlijn/ lessenreeks. Dit zorgde ervoor dat het vooral als een soort SLB-tool op meta-niveau werd toegepast en dat de suggesties in de Toolkit als een soort afvinklijstje met lesopzetten werden gehanteerd. Dit terwijl het idee dus pertinent NIET was om aan elke dimensie van het model 1 les te besteden, maar juist om het model meerdere keren te doorlopen aan de hand van steeds andere contexten en/of leervragen. De toepassing van het model in de opzet van mijn herontwerp zou hiervoor naar mijn mening meer mogelijkheden bieden, omdat studenten bezig zijn met opdrachten die direct gekoppeld zijn aan de reële beroepscontext.

Na afloop van het gesprek heb ik nog een E-book (De echte dingen: essays over de kwaliteit van onderwijs) ontvangen met interessante thema's en suggesties voor verdere literatuur die ik kon gebruiken. Zo is er uiteindelijk ook een stuk van Philip Dochy op de literatuurlijst terechtgekomen.

Ik vond het een erg prettig gesprek en ben blij dat Saskia tijd voor me vrij heeft willen maken en zo behulpzaam is geweest. Prettig ook om te horen dat zij ook mogelijkheden zag voor de implementatie van aspecten uit haar model in mijn herontwerp.

Tot slot heb ik geleerd dat het uitbreiden van je netwerk niet eng hoeft te zijn... Ik ben nogal terughoudend als het gaat om het benaderen van mensen die ik niet ken. Omdat ik Saskia lang geleden al eens ontmoet had, was de drempel nu lager, maar het bleef een relatief onbekend persoon. Ik mag denk ik wat meer op mezelf vertrouwen dat ik zo langzamerhand al een wat grotere kennisbasis heb opgebouwd, waardoor ik best een gesprek over onderwijsinnovatie kan voeren met een expert. Zo kreeg ik voorzichtig de indruk dat ze best positief was over het perspectief van de student dat ik had gekozen en de toepassing in de beroepsopdracht. Ik voel me nog geen 100% volwaardig gesprekspartner, maar ik voel wel dat ik op de goede weg ben! Veel doen....

woensdag 16 maart 2016

Denktank




Inmiddels alweer een week geleden heb ik een bijeenkomst gehad met drie studenten (Siyar, 1e jaar, Maaike, 2e jaar en Marieke, 3e jaar) die gereageerd hadden op de volgende oproep op onze portal:

Titel

Hulp gevraagd: ik zoek een innovatieve blik! 

Hoofdtekst


Hallo allemaal, Voor mijn masterstudie Leren & Innoveren, ben ik op zoek naar studenten die een (paar?) keer met mij mee willen denken over een andere invulling van de tutorlessen met als doel om het aandeel van de docent kleiner, maar vooral het aandeel van de student groter te maken. Het heeft geen betrekking op een bepaalde OWE maar op de tutorlessen in het algemeen. Nu bepaalt de docent nog veel en niet altijd sluit dat aan bij de manier waarop jullie leren of op jullie voorkennis. Het is voor een opdracht die ik voor mijn studie moet doen en ik vraag het dus op persoonlijke titel en niet namens de opleiding. Maar wie weet: als we iets heel moois bedenken is de opleiding misschien wel geinteresseerd!!!??? Ik zou het fantastisch vinden als jullie met me mee zouden willen denken, want hoe moet ik als docent in mijn eentje bepalen op welke manier studenten (willen) leren? Dat gaat niet! Dus: mail me alsjeblieft, dan wil ik op korte termijn met jullie gaan zitten en dan zorg ik voor iets lekkers bij de koffie/thee! Groetjes, Laura

Ik was ontzettend blij dat zij het blijkbaar ook een belangrijk onderwerp vinden om over na te denken! De bijeenkomst startte met een uitleg van wat mijn opdracht inhoudt en een korte blik op de curriculumanalyse die ik heb gemaakt. Vervolgens heb ik de studenten gevraagd wat zij nu graag zouden willen bij het werken aan de integrale leerlijn/ de beroepsopdracht (ik heb expres het woord tutorlessen proberen te vermijden om ze de ruimte te geven om buiten de bestaande kaders te denken. Dit waren hun reacties:
Maaike: docent aanwezig is ook stok achter de deur, mogelijkheid om vragen te stellen. Info geven die al in de voorbereiding gevraagd wordt, is irritant.

Marieke: voorzitterrol helpt om je meer beter voor te bereiden. Docent heeft nu geen rol (minor) en studenten twijfelen dan of het goed is wat ze doen en vragen blijven soms liggen. Niet gewenst: wat heb ik nu eigenlijk gedaan?
Siyar: tutorles nu eerst gezamenlijk opstarten, dan even zelfstandig en dan weer met docent nabespreken. Daarbij notulist (legt belangrijke besproken zaken vast). Gezamenlijke producten zorgen wel voor aanwezigheids”verplichting”.  

Wat me direct opviel was dat de studenten bij meer zelfsturing vooral dachten aan de aan- of afwezigheid van de docent tijdens bijeenkomsten. De andere zaken die ze benoemden waren allemaal ook prima in te passen in de huidige vorm waarin de tutorlessen gegoten zijn en zijn meer voorbeelden van good practices.

Om ze uit "the box" te lokken heb ik een aantal van mijn eigen ideeën aan hen getoetst. We zijn daarbij vooral ingegaan op twee ideeën, namelijk:
1. Studenten bepalen zelf de groeperingsvorm
2. Studenten bepalen zelf op welke manier ze hun competenties willen aantonen

Dit waren reacties die volgden:

Groeperingsvormen: Marieke kan zich er wel in vinden om studenten zelf groepjes te laten maken met minimaal 1 product individueel. Gevaar: samenwerking is ook een competentie. Letten op meeliften.

Toetsvorm kiezen: studenten laten kiezen uit aantal verplichte toetsvormen en groeperingsvormen per jaar. Evt bijhouden op een soort ERL-formulier. Per periode aantal opties benoemen en goed uitleggen vooraf (intro-college)

Werkdruk docenten is een knelpunt.
Ook heel verhelderend om te zien dat studenten bij het bedenken van mogelijke alternatieven ook kijken naar de haalbaarheid voor de docent. Net als bij mezelf, merk ik dat ook studenten best veel moeite hebben om te denken buiten de bestaande kaders.

Uiteindelijk heb ik ze gevraagd om helemaal 'los' te gaan en op te schrijven wat zij in een ideale wereld graag zouden zien bij het werken aan de beroepsopdrachten. Zie hieronder hun ideeën (Maaike moest helaas eerder weg):

Siyar

·         Studiehandleiding moet duidelijk zijn en niet tussentijds veranderen

·         Opdrachten moeten goed gestructureerd zijn (volgens 1 format) in de handleiding.

·         Op dag 1 alle opdrachten globaal doornemen en daar een planning op maken

·         Groepjes at random indelen door de docent

·         Vragenrondje over de voorbereiding, dan info over de stof, dan zelf aan de slag, dan plenair bespreken (info uitwisselen met andere groepjes), dan weer een vragenrondje met aanvullingen van een docent. Eventueel dan weer verder met de opdracht waarbij docent bereikbaar is.

·         Sfeer motiveert: humor, interactie, gelijkwaardigheid docent-student.

·         In eerste jaar mag docent onderwerp/ doelgroep bepalen, in tweede jaar keus meer bij de student laten (ieder kiest wat hij/zij zelf meest interessant vindt)

Marieke:

·         Werkvorm: student een leidende rol, inspraak in werkvorm

·         Docent: duidelijke rol

·         Praktijkgericht: waarom doe/ oefen je dingen? Wat is de relatie met de praktijk? Gastdocent die extra uitleg geeft?

·         Mini-tutorgroepjes: groepjes zelf aan het werk met een voorzitter/ student-tutor, waarin je vragen, producten etc et elkaar bespreekt. De docent-tutor is aanwezig en overziet het proces.
* Toetsing: collegiaal gesprek waarin je kritisch denken/ klinisch redeneren. Feedback op het proces
Al met al genoeg stof om over na te denken! Het concept "sfeer" spreekt me bijvoorbeeld erg aan en ik denk erover o te onderzoeken in hoeverre ik hier bijvoorbeeld iets mee kan in LA5! Verder valt het verschil in zelfsturend denken me op tussen de aanwezige eerstejaars student en de derdejaars student. Toeval? Of een overall-geldend principe? 
Ik blijf contact houden met de studenten en spreek hen (en hopelijk nog meer studenten) snel weer!